Формирование речевой деятельности на уроках русского языка в условиях межпредметных связей (на начальной ступени обучения) 13. 00. 02 Теория и методика обучения и воспитания (русский язык в системе начального, среднего и высшего образования) icon

Формирование речевой деятельности на уроках русского языка в условиях межпредметных связей (на начальной ступени обучения) 13. 00. 02 Теория и методика обучения и воспитания (русский язык в системе начального, среднего и высшего образования)


Смотрите также:
Лингводидактические основы технологии интегративного обучения русскому языку иностранных...
Формирование лексико-стилистической компетенции студентов неязыковых вузов в практическом курсе...
Формирование образности речи учащихся при изучении сравнения на уроках русского языка 13. 00...
Формирование точности и лаконичности связной речи младших школьников в процессе обучения сжатому...
Программа вступительного экзамена по приему в магистратуру по специальности 6М010200-...
Методика обучения средствам выражения «возможности» в практическом курсе русского языка на...
Методика внедрения разных видов межпредметных связей в процессе обучения учащихся...
Совершенствование письменной монологической речи младших школьников при обучении абзацу на...
Программа-минимум кандидатского экзамена по специальности 13. 00...
Программа-минимум кандидатского экзамена по специальности 13. 00...
Полиформатная модель обучения польских студентов-филологов в курсе «практический русский язык»...
Лингвокультурологический аспект обучения русскому языку в условиях формирования...



Загрузка...
страницы: 1   2
вернуться в начало
скачать

Заключение

Разработанная и апробированная система подтверждает рабочую гипотезу о формировании видов РД (аудирование, чтение, говорение, письмо), что способствует достижению достаточного уровня владения предметными компетенциями (языковой, читательской, правописной и коммуникативной), что позволяет ученику действовать на основе языковых знаний в конкретной речевой ситуации.

Ведущей идеей системы компетентностно-ориентированных упражнений становится взаимосвязанное обучение видам РД (аудирование, чтение, говорение, письмо) и использование текстов разных учебных дисциплин («Русский язык», «Познание мира», «Литература», «ИЗО», «Музыка») для быстрейшего достижения конечной цели обучения – развитию ЯЛ младшего школьника.

В целом полученные в результате контрольного эксперимента данные свидетельствуют о том, что у детей, обучавшихся в экспериментальных классах, уровень сформированности видов РД (аудирование, чтение, говорение и письмо) и предметных компетенций (языковой, читательской, правописной и коммуникативной) выше, чем у детей, обучавшихся в контрольных классах.

1. Формирование видов РД (аудирования, говорения, чтения и письма) в системе компетентностно-ориентированных упражнений при использовании на уроках русского языка типов МС (познавательный, лексический и тематический) происходит в непринужденной, свободной атмосфере, на основе живого интереса учащихся к объектам природы, к поступкам литературных героев, сказочных персонажей, произведениям искусства, а сами объекты окружающей действительности предоставляют большие возможности для речевого развития младшего школьника. Такие уроки дают много нового, полезного, систематизируют представления об окружающем мире, создают такие учебные ситуации, в которых школьники должны применять знания, полученные на других уроках в начальных классах школы. В этом случае дети лучше усваивают изучаемый материал, знания приобретают качества системности и становятся для них актуальными, при этом привлечение материалов других учебных предметов – дополнительное средство решения поставленных задач, а не самоцель.

2. Создание творческой атмосферы на уроке благодаря использованию в процессе обучения младших школьников текстов, литературных произведений, картин, иллюстраций учебников «ИЗО», музыкальное сопровождение позволяет создавать речевую ситуацию, избегать формализма при выполнении речевых упражнений. Развивая у учащихся умение соотносить содержание и форму своих высказываний с речевой ситуацией, упражнения на основе межпредметной лексики дисциплинируют мышление, обостряют чувство языка, приучают гибко пользоваться им, выбирая из нескольких речевых вариантов один, наиболее подходящий к данным условиям речи.

3. Развитие речемышления за счет введения заданий, требующих самостоятельного поиска, дискуссии, активной позиции в их решении, построение процесса обучения с ориентацией на развитие необходимых учебных умственных действий, творческого потенциала деятельности ребенка, его речи, воображения и мышления, ориентировано на конечный компетентностный результат обучения.

^ Перспективы исследования. Развитие педагогической и методической науки идет в направлении компетентностного образования, коммуникативно-деятельностного подхода в обучении русскому языку, в связи с чем открываются новые перспективы дальнейшего исследования и совершенствования формирования РД младшего школьника, использования в образовательном процессе МС. Теоретические основы концепции формирования видов РД на межпредметном лексическом материале позволят разработать систему компетентностно-ориентированных упражнений, направленную на формирование предметных компетенций и по другим учебным предметам, так как это отвечает требованиям современной системы образования.


Список опубликованных работ по теме диссертации

1 Языковая личность младшего школьника: какой ей быть? // Преподавание русского языка и литературы в школах Казахстана. – 2005. – № 4. – С. 30-31.

2 Формирование коммуникативной компетенции и ее роль в развитии языковой личности младшего школьника // Вестник КазНУ им. аль-Фараби, Серия «Педагогические науки». – 2005. – № 2 (15). – С. 91-96.

3 К проблеме усиления речевого аспекта курса «Русский язык» в начальной школе: материалы Международной научно-практической конференции «Современные технологии и практика преподавания языка и литературы». – Алматы: КазНПУ им. Абая, 2005. – С. 316-318.

4 Роль межпредметных связей в методике преподавания русского языка: Менеджмент в образовании. – 2006. – № 2. – С. 36-42.

5 Способы формирования коммуникативной компетентности младшего школьника на уроках русского языка (в аспекте межпредметных связей): материалы V Международной научно-практической конференции «Наука и образование – 2007». – Т. 1. Педагогические науки. – Днепропетровск, 2007. – С. 107-109.

6 Компетентностный подход в методике преподавания русского языка: материалы Международной научно-практической конференции «Научное пространство Европы – 2007». – Т. 12. Филологические науки. – Днепропетровск, 2007. – С. 13-16.

7 Формирование речевой деятельности младшего школьника на уроках русского языка в условиях межпредметных связей: материалы Международной научно-практической конференции «Образование и наука – непрерывный инновационный процесс: проблемы, решения, перспективы». – Петропавловск: СКГУ им. М. Козыбаева, 2007. – С. 67-70.

8 Слово как единица когнитивной и коммуникативной речевой деятельности младшего школьника: материалы V Международной научно-практической конференции «Становление современной науки – 2007». – София: Болгария, 2007. – С. 17-20.

9 Типы межпредметных связей и их вербальные возможности на уроках русского языка в начальных классах // Профессионал Казахстана. – 2008. – № 2. – С. 40 – 41.

10 Актуальные вопросы формирования речевой деятельности младшего школьника: материалы Республиканской научно- практической конференции «Современные тенденции в мировом образовательном пространстве и актуальные проблемы подготовки конкурентоспособных специалистов: методология, инновация, поиск». – Астана: Евразийский гуманитарный институт, 2007. – С. 307-309.

11 Теоретические основы формирования речевой деятельности: материалы IV Международной научно-практической интернет – конференции «Русская речь в современном вузе». – Орел: Орловский государственный технический университет, 2007. – С. 11-14.

12 Учебно-методическое пособие «Формирование речевой деятельности младшего школьника на межпредметном лексическом материале». Редакционно-издательский центр СКГУ им. М. Козыбаева. – Петропавловск, 2008. – 112 с. (ISBN 9965-676-97-6).

13 Некоторые аспекты коммуникативной цели обучения русскому языку в начальной школе: материалы II Международной научно-практической конференции, посвященной М. Акмулле. – Актюбинск: Актюбинский университет им. С. Баишева, 2008. – С. 356-359.

14 Общая характеристика речевого развития младших школьников: материалы IV Международной научно-практической конференции «Европейское пространство XXI столетия – 2008». - Т. 9. Педагогика. Психология и социология. – Прага: Чехия, 2008. – С. 34-36.

15 Роль изложений в речевом развитии младших школьников: материалы Международной научно-практической конференции «Динамика научных исследований». – Т. 9. Педагогика. – София: Болгария, 2008. – С. 52-55.


Түйін

^ КВАСНЫХ ГАЛИНА СЕРГЕЕВНА


Орыс тілі сабақтарында (оқытудың бастапқы сатысында) пәнаралық байланыс жағдайында сөйлеу әрекетін қалыптастыру

13.00.02 – Оқыту мен тәрбиелеудің теориясы мен әдістемесі

(бастауыш, орта және жоғары білім беру жүйесіндегі орыс тілі)


^ Зерттеудің өзектілігі. Біздің қоғамымыздың қазіргі даму сатысында баланың даралық тұлғасын тәрбиелеу, оның отаншылдық және адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру білім берудің басты құндылықтары ретінде бағаланады. Осымен байланысты таным, қарым-қатынас құралы және оқушының даралығын тәрбиелеу құралы болып саналатын орыс тілінің пән ретінде маңызы мен рөлі арта түседі.Тілді меңгеру баланың интеллектуальдық және шығармашылық, абстрактылық және логикалық қабілеттерін, есін, қиялдауын дамытады, өзбетіндік әрекеттің дағдыларын қалыптастырады, басқа пәндерден алатын білімдерін тиянақты және нәтижелі меңгеруіне көмектеседі.

Оқу үрдісінде пәнаралық байланысты жүзеге асыру мәселесі әртүрлі көзқарастың болғанына қарамастан, біраз ғылыми әдебиеттерде көрініс тапты. Ғалымдар өз зерттеулерінде оқу үрдісіндегі пәнаралық байланысты ұйымдастыру мәселелеріне көңіл бөлді. Дегенмен оқытудың бастапқы сатысындағы орыс тілі сабағында пәнаралық байланысты іске асыру мәселесі ғылыми-әдістемелік әдебиеттерде тереңдетіле зерттелген жоқ. Бұған қоса пәнаралық байланыста баланың тілін дамыту арқылы қол жеткізілетін жаңа байланыстар мен ассоциациялар туғызатын кіші жастағы оқушының сөйлеу әрекетін қалыптастыру мақсаты маңызды орын алады.

Оқытудың бастапқы сатысында сөйлеу әрекетінің тыңдау, оқу, айту және жазу сияқты түрлерін қалыптастыру оқытудың айқындалған бастапқы мақсаты болып табылады, тілдік, коммуникативтік, оқу және дұрысжазу тәрізді пәндік құзіреттіліктерді қалыптастырудың негізі болып есептеледі.

^ Зерттеудің мақсаты. Кіші жастағы оқушылардың сөйлеу әрекетін (тыңдау, оқу, айту, жазу) қалыптастыру мақсатындағы пәнаралық материалдар («Әдебиет», «Дүниетану, «Музыка, «Сурет») негізінде құзіреттілікке бағытталған жаттығулар жүйесін жасау және оны орыс тілін оқыту үрдісінде қолданудың әдістемесін айқындау болып табылады.

Зерттеу негізіне төмендегідей болжам алынды: құзіреттілікке бағытталған жаттығулар жүйесіндегі пәнаралық материалдар негізінде сөйлеу әрекетінің түрлерін (тыңдау, оқу, айту, жазу) қалыптастыру оқушыны нақтылы сөйлеу жағдаяттарында тілдік білімі арқылы әрекет етуге жетелейтін пәндік құзіреттіліктерге (тілдік, коммуникативтік,оқу және дұрысжазу) қол жеткізуге көмектеседі.

^ Зерттеу нысаны – бастауыш сыныптардағы орыс тілі сабақтарында пәнаралық байланыс жағдайында оқушылардың сөйлеу әрекетін қалыптастыру.

Зерттеудің ғылыми жаңалығы. Бастауыш сыныптардағы орыс тілі сабақтарында пәнаралық байланыс жағдайында тілдік, коммуникативтік және оқу, дұрысжазу құзіреттіліктерін қалыптастыруға бағытталған сөйлеу әрекеттерін қалыптастыру қажеттілігі теориялық тұрғыдан негізделді. Орыс тілі сабақтарында пәнаралық байланыстар түрі жасалып, тәжірибеден өткізілді, кіші жастағы оқушылардың сөйлеу әрекетін қалыптастырудың мүмкіндіктері анықталды. Пәнаралық материалдар негізінде құзіреттілікке бағытталған жаттығулар жүйесі анықталып, тиімділігі тәжірибеде сыналды. Баланың танымдық және коммуникативтік әрекеттерін дамытуға арналған пәнаралық лексика-грамматикалық және мәтіндік минимумдар іріктелді.

^ Зерттеудің теориялық маңызын 2-4-сыныптардағы орыс тілі сабақтарында пәнаралық материалдар негізінде жасалған құзіреттілікке бағытталған жаттығулар жүйесінде кіші жастағы оқушылардың сөйлеу әрекетін қалыптастырудың ғылыми негіздері құрайды.

^ Зерттеудің практикалық маңызы осы ұсынылып отырған жүйені Қазақстан мектептерінің жұмыс тәжірибесіне енгізу мүмкіндігімен, кіші жастағы оқушылардың сөйлеу әрекетінің түрлерін қалыптастыру мақсатындағы пәнаралық байланысты іске асыру мәселелеріне арналған оқулықтар мен оқу құралдарына енгізуге болатындығымен айқындалады.

Қорғауға ұсынылатын негізгі тұжырымдар:

1.Кіші жастағы оқушылардың тілдік даралығы тілдік білімді меңгерген және сөйлеу әрекетін іске асыруға қабілетті тұлға ретінде қарастырылады. Кіші жастағы оқушылардың тілдік даралығы орыс тілі саласында пәндік құзіреттіліктерді қалыптастырудың нәтижесі болып табылады.

2.Орыс тілін оқыту үрдісінде пәнаралық байланысты жүзеге асырудың 3 түрі бар: танымдық, лексикалық және тақырыптық, олар оқытудың бастапқы сатысында игертілетін пәндердің бағдармалық материалдарының ерекшеліктеріне байланысты болып келеді.

3.Оқушылардың сөздік қорын байыту, лексикалық бірліктердің концептілік аясын қалыптастыру орыс тілі сабақтарында қолданылатын пәнаралық материалдардың кең көлемдегі мүмкіншіліктеріне негізделген.

4.Құзіреттілікке бағытталған жаттығулар жүйесі әртүрлі пәндердің («Орыс тілі», «Дүниетану», «Әдебиет», «Музыка», «Сурет») мәтіндерін пайдаланудағы сөйлеу әрекеті түрлерінің (тыңдау, оқу, айту, жазу) байланысынан тұрады.

^ Зерттеудің болашағы. Педагогикалық және әдістемелік ғылымдардың дамуы оқытудағы құзіреттілікке бағытталады, осыған байланысты кіші жастағы оқушылардың сөйлеу әрекетін қалыптастыруды одан әрі жетілдіруге және оны пәнаралық байланысқа негізделген оқу үрдісінде пайдаланудың жаңа мүмкіншіліктерін зерттеуге жол ашады. Сөйлеу әрекетінің түрлерін пәнаралық материалдар бойынша қалыптастырудың теориялық негізі басқа да пәндер бойынша құзіреттілікке бағытталған жаттығулар жүйесін жасауға көмектеседі.


Summary

^ KVASNYK GALINA S.


Formation of speech activity at lessons of russian in the condinions of intersubject communications (at an initial step of training)


13.00.02 - Theory and methods of teaching and educating

/the Russian language in the system of primary, secondary and higher education/


Urgency of the theme. The problem of using intersubject ties in the educational process was researched in scientific literature though the scientists solve it using different ways. Scientists pay attention to the questions of organization intersubject ties in the educational process, their classification in different basis.

However the question of using of intersubject ties at Russian language lessons at primary school with the aim of formation of speech skills of junior pupils is not researched in scientific-methodical literature enough, but intersubject ties take an important place in the system of formation of speech activity of a pupil as any teaching goes to formation of new ties, associations which realized through speech development of a child.

The priority is given to the main educational values during the modern development of our society. The main educational values are upbringing of a linguistic person, formation of his moral and patriotic qualities as the most important spiritual categories, which strengthen Kazakhstan state, human principles of education unity, equality, interaction, tolerance.

According to the role and meaning of the Russian language as a school subject is increasing, which is means of communication, cognition and upbringing of a person. Lexical material of the subject lets realizing intersubject ties for solving of cognitive and educational tasks. The learning of standards of the Russian language using the texts in Literature, Ecology, Art, Handicraft, Music helps to increase educational motivation, involving of schoolchildren to national culture of peoples in Kazakhstan.

The problem of using intersubject ties in the educational process was researched in scientific literature though the scientists solve it using different ways.

Scientists pay attention to the questions of organization intersubject ties in the educational process, their classification in different basis.

At the beginning of teaching of different kinds of speech activity such as listening, reading, speaking and writing comprehension is the main aim of teaching and the foundation of formation of subject of purviews (language, communicative reading and spelling). However the traditional system of Russian language teaching beginning from the primary school is subordinated to the description of the language structure in the logic of linguistic. It leads the teaching process to one of the main results: formation of Grammar experience, recognition of the facts of language in speech. The evident discrenancy according to the society requirements to form the linguistic person, who knows language in different life speech situations and the system of teaching oriented to the teaching of language can be seen.


^ The object of the research is the formation speech activity in the conditions of intersubject ties at the Russian language lessons at primary school.


The aim of the research is the development of the system of competent-oriented exercises using intersubject material (Reading, Ecology, Music, Art) to form speech activity of a primary pupil (listening, reading, speaking, writing comprehension) and Methodology of its using in the teaching process of Russian language.


^ Theoretical significance of the research is presented with groundwork of scientific basis of speech activity forming of junior pupils (2–4 forms) at the Russian language lesson in the system of competenced exercises using the material of intersubject ties.


The theoretic-methodological base of the research is made up of conceptional points:

  • the theory of development speech activity (A.A. Leontyev, A.R. Luria, L.I. Bozhovich, P.Ya. Galperin, V.V. Davydov, N.I. Zhinkin, L.V. Zankov, I.A. Zimnyaya, D.B. Elkonin);

  • the theory of «linguistic person» (G.I. Bogin, V.V. Vinogradov, V.V. Krasnykh, S.A. Sukhikh, A.Zh. Murzalinova);

  • the theory of competenced way in the development of «linguistic person» (M.Zh. Zhadrina, I.A. Zimnyaya, A.Zh. Murzalinova, U.A. Zhanpeisovna, Ju.V. Frolov, D.A. Machotin and others);

  • anthropological theory of speech activity forming (V.I. Kodukhov, L.K. Zhanalina, Z.K. Akhmetzhanova and others).


^ Theoretical significance of the research is presented with groundwork of scientific basis of speech activity forming of junior pupils (2-4 forms) at the Russian language lesson in the system of competenced exercises using the material of intersubject ties.


Practical significance is presented in the practical use of the given system at school in Kazakhstan, the realization of the given system in textbooks devoted to questions of the intersubject ties using of intersubject ties in order to form different kinds of speech activity of junior pupils (listening, reading, speaking, writing); use of the given system profession training in primary school teachers.


The level of introduction. The mein points of the dissertation are published in 15 scientific statements and were introduced as reports in 10 International scientific-practical conferences.


Perspectives of the research. Results of research can be used by working out and perfection of methodical instructions for teachers of initial classes, teaching materials for pupils, and also for reading of special courses to students of faculties of pedagogics and an elementary education technique.




Скачать 480,2 Kb.
оставить комментарий
страница2/2
Дата13.10.2011
Размер480,2 Kb.
ТипУрок, Образовательные материалы
Добавить документ в свой блог или на сайт

страницы: 1   2
плохо
  1
средне
  1
Ваша оценка:
Разместите кнопку на своём сайте или блоге:
rudocs.exdat.com

Загрузка...
База данных защищена авторским правом ©exdat 2000-2017
При копировании материала укажите ссылку
обратиться к администрации
Анализ
Справочники
Сценарии
Рефераты
Курсовые работы
Авторефераты
Программы
Методички
Документы
Понятия

опубликовать
Загрузка...
Документы

наверх